У даўнія часы беларуская зямля была накрыта тоўстым стомятровым пластом ледніка. Але паступова клімат на Зямлі змяняўся, стала цяплей, і сонечныя прамяні пачалі растопліваць велізарныя ледзяныя груды. Бурныя струмені ледніковай вады сфармавалі пагорысты рэльеф і стварылі на тэрыторыі нашай радзімы тысячы азёр і рэк. А размешчаны яны ў асяроддзі густых хваёвых і альховых лясоў, бярозавых гаяў і дубраў. У цішы беларускага Паазер'я ўвесну любяць гнездавацца пералётныя птушкі, каб жыць там да восені і гадаваць сваіх дзетак.      Невялікая вузкая рачулка, пра якую далей пойдзе гаворка, нічога не ведала пра сваё паходжанне. Яна не ведала пра тое, што з'явілася на свет з глыбінь зямлі ў выглядзе найчыстай крынічкі і па загадзе лёсу пацякла насустрач сваім сёстрам-рэкам.
     Спачатку людзі далі ёй імя Клевель па імі невялікага возера, праз якое яна потым і працякла. Рэчка не пакрыўдзілася, што людзі не змаглі знайсці для яе іншага імя, і спяшалася далей, каб пазнаёміцца з новымі азёрамі з крышталёва чыстай вадой. А яны, як па замове, выбудаваліся ў шэраг і чакалі яе паяўлення.
     – Ах, якія ж вы прыгожыя! – цешылася рэчачка, уцякаючы то ў адно, то ў іншае люстраное азярцо. Вось іх імёны: Баранскае, Клевел, Белае, Туравейскае, Залаўскае, Каймінскае, Сароцкае і Тумскае.
     – Але як жа вы не падобныя адно на аднаго! – дзівілася рэчачка.
     – Гэта таму, што іх катлавіны былі выбіты магутнымі струменямі адталай вады, якія падалі з вяршыні велізарнага старажытнага ледніка, – прашаптаў на вушка рацэ летні Ветрык. – Возера Клевел зусім дробнае, мініяцюрнае, ціхае і цёплае. Самае глыбокае – Каймінскае, яно абкружана высокімі ледніковымі ўзгоркамі. Ды і па колеры азёры розныя – са светла-блакітнай вадой і са ізумрудна-зялёнай.
     Цякла вузенькая празрыстая рачулка, віхляючы паміж узгоркамі, то паскараючы сваю плынь, то запавольваючы яе і разліваючыся ўшыркі, уцякаючы ў Сарачанскія азёры. То альховы, то хваёвы, то яловы лес рос па берагах рачулкі, а таксама каралей з чатырнаццаці люстраных азёр, часам рацэ прыходзілася нават пераадольваць бабровую плаціну.
     А як была рада наша рэчачка, калі з ціхай затокі азёрнай вады, у якую яна ўлілася, вызірнулі белыя бліскучыя галоўкі гарлачыкаў!
     – Проста цуд! – прашаптала дзяўчынка гадоў дзевяці, прысеўшы на траву ля берага гэтага ляснога возера і паставіўшы побач з сабой кошык з грыбамі. Яна разам з братам вось толькі выйшла з лесу, жадаючы трохі перадыхнуць, і мімаволі залюбавалася блакітнай прыгажосцю азёрнай вады.
     – Так, наша возера Сароцкае вельмі прыгожае, – падтрымаў яе брат. – Ты ж ведаеш, што праз яго цячэ рака Сарачанка.
     – Так. Але паглядзі на гэтыя кветкі! – усклікнула дзяўчынка.
     – Вельмі прыгожыя. Іх нельга зрываць, белыя гарлачыкі занесены ў чырвоную кнігу Беларусі, – папярэдзіў хлопчык.
     – Я ведаю, – адказала дзяўчынка, з любоўю гледзячы на гарлачыкі.
     Тым часам вірлавокая страказа, шастаючы бліскучымі перламутравымі крылцамі, таксама вырашыла перадыхнуць і ўселася на адну з кветак. Мабыць, яна ёй вельмі спадабалася.
     Дзеці, яшчэ трохі пасядзеўшы поруч возера, сышлі дахаты, забраўшы з сабой сабраны ў лесе ўраджай грыбоў. А рэчка падумала: "Дзеці назвалі мяне Сарачанкай, гэта імя мне больш падабаецца". Павесялеўшы і разліўшыся яшчэ шырэй, яна пацякла далей, каб сустрэцца з возерам Тумскае, а затым пакінуць ланцужок люстраных азёр.
     Рака зацята будзе імкнуцца наперад, насустрач свайму лёсу. Пераадолеўшы лясную і забалочаную мясцовасць, Сарачанка, нарэшце, зліецца са старэйшай сястрой, шырокай і паўнаводнай ракой Вілія, каб разам несці свае воды на Поўнач да Балтыйскага мора.
     – Прывітанне! – крыкне ёй сястра Вілія. – А мы са Страчай ужо зачакаліся цябе. Як ты, у цябе ўсё ў парадку?
     – Прывітанне! – адкажа Сарачанка. – Я здзейсніла вельмі цікавае вандраванне праз " дыяментавыя каралі" лясных Сарачанскіх азёр. Яны такія прыгожыя!
     – Малайчына! – Вілія далікатна абніме цёплыя воды сваёй сястры.
     Цяпер яны разам – тры сястры – бурлівая неспакойная Страча, далікатная і рамантычная Сарачанка і спакойная велічная Вілія. Рэкі рады, яны ўдзячныя свайму лёсу, таму, што беларуская зямля так дабра да іх, а яе лясы і лугі напоўнены водарамі квітнеючай травы і сагрэты цёплымі сонечнымі прамянямі ў шчаслівыя летнія дзянькі.
      Гэта казка на рускай мове