Цудоўныя рэкі  беларускага Палесся
Цудоўныя рэкі беларускага Палесся
У даўнія часы сярод бязмежных палескіх балот пасялілася рака Ясельда. Яна нарадзілася на свет іскрыстай крынічкай з нетраў найстаражытнага Дзікага балота Белавежскай пушчы, якому больш за 6000 гадоў. Але за мноства пражытых гадоў характар Ясельды змяніўся. Рака стала велічнай і мудрай, з ціхім норавам і цёмнымі, як бурштын, водамі. Блаславёная палеская зямля дала ёй імя Ясельда, што азначае Рака Багоў. Нястомна, пад жыватворны звон сотняў званоў цэркваў, якія стаяць на яе берагах, гэта рака нясе сваю крынічную ваду праз чаротавыя зараснікі святой зямлі Палесся насустрач паўнаводнай Прыпяці.      Кожны раз пры сустрэчы з Ясельдай яе старэйшая сястра Прыпяць не забывае распытаць пра здароўе малодшага брата Ясеня, няўрымслівага прытока Ясельды. Ён здаровы, адказвае Ясельда, усё такі ж звонкагалосы, любіць пашумець, па каменьчыках перакаціцца, дурэючы з Ветрыкам.
     Шкада, ніколі не ўбачыць Прыпяць займальных шпацыраў Ясельды і Ясеня па маляўнічых і загадкавых месцах палескай зямлі.
     Там, дзе Ясень сустракаецца з Ясельдай, каб зліцца з ёй у адно цэлае, сястра і брат абдымаюць сваімі водамі невялікі адасоблены Астравок і дораць яму радасць сяброўскай сустрэчы. На тым загадкавым Астраўку расце стары парк. Дрэвы ў ім незвычайныя. Велізарныя дубы, нібы жывыя волаты, велічна шамацяць вялікімі галінамі. Ніцыя вербы палошчуць доўгія косы ў рачной вадзе, і, вядома ж, на Астраўку расце шмат магутных ясеняў, у гонар якіх малады прыток, брацік Ясельды, і атрымаў сваё імя.
     Па начах, калі над Палессем запальваюцца зоркі, а смуга ахінае берагі, чароўны парк ажывае. Лісце на дрэвах распавядае казкі, а старыя карані дрэў падзяляюцца таямніцамі палескай зямлі.
     Напачатку доўгачаканага гарачага лета ў патанаючага ў зеляніне Астраўка адбываецца адна і тая ж гутарка:
     – Сястрыца Ясельда! – весела цурчыць Ясень, прыносячы з сабой прахалоду лясных крыніц. – Паглядзі, які прыгожы гарлачык я адшукаў сёння для нашага любага парку!
     – Выдатна, мой мілы браток! – ласкава адказвае Ясельда, прыцішваючы свой ход ля берагоў Астраўка, каб не патрывожыць супакой старых дрэў. – Зберажы гарлачык паблізу каранёў старой вярбы. Твая цудоўная кветка будзе да позняй восені цешыць Астравок.
     Самым мудрым жыхаром Астраўка ўвесь парк заўсёды лічыў, і цяпер лічыць стары Дуб, што расце ў самым цэнтры парку. Яго верхавіна сыходзіць высока ў неба, і ён бачыць на шмат вёрст усё, што адбываецца вакол. Калі настаюць цяжкія часы – няхай гэта будзе летняя засуха ці лютая зімовая сцюжа – разумны дзядуля Дуб шалясціць сваёй велізарнай кронай і супакойвае палескія рэкі:
     – Не бойцеся, дзеці палескай зямлі. Ясельда дасць нам мудрасць і цярпенне, Ясень прынясе свежыя сілы, а мой парк атуліць вас ад любой спёкі і буры.
     Так яны і жывуць у поўнай гармоніі: велічная Ясельда захоўвае супакой тутэйшых месцаў, звонкі Ясень насычае яе сваёй энергіяй, а стары парк на Астраўку ахоўвае іх адданае сяброўства.
     Калі прыйсці на бераг Ясельды на захадзе сонца, можна пачуць, як паціху цурчыць Ясень, шамаціць лісце старога парку, а рака люляе Астравок добрай калыскавай песенькай.
     Нельга сказаць, што палескія рэкі і крыніцы, раўчукі і балоты самотныя, не гасцінныя, не радыя зносінам з жывёламі і птушкамі. Гэта не так. Воды Палесся поўныя рачнымі насельнікамі. У рэках і азёрах плаваюць не толькі дробныя рыбінкі, там можна сустрэць шчупака, плотку і іншую буйную рыбу. Бабры ўзводзяць на рэках плаціны, чаплі, лебедзі, дзікія качкі і іншыя вадаплаўныя птушкі выводзяць і гадуюць ля берагоў азёр і рэк Палесся сваіх птушанят. Прыгожыя стройныя бярозы накіроўваюць позіркі далёка ў празрыстае неба, а ў асаковых зарасніках можна сустрэць рэдкую пеўчую птушку – Вяртлявую Чарацянку.
     Гэтая маленечкая птушачка заўсёды любіць прылятаць на Палессе, каб у густой балотнай траве звіць утульнае гняздзечка і гадаваць у ім сваіх птушанят. Высокія дужыя сцеблы асакі хістаюцца на ветры і распавядаюць маленькай дапытлівай птушачцы чароўныя гісторыі пра палескія балоты. Вяртлявая Чарацянка слухае іх меладычныя галасы і сама складае калыскавыя песні, пад якія люляе сваіх малянят.
     – Мае дарагія дзеткі, калі ў вас адрастуць крыльцы, – кажа яна птушанятам, – паляцім мы з вамі на экскурсію ўздоўж ракі Ясельды, пазнаёмімся з яе братам Ясенем і нават на чароўны Астравок злятаем. Наперадзе ў вас вялікае цікавае жыццё!
     
      Гэта казка на рускай мове
22.06.26
Каталог TUT.BY Rambler's Top100