Дзве  Бярэзіны
Дзве Бярэзіны
Якая прыгожая беларуская зямля! Колькі цудоўных лясоў на яе тэрыторыі! Гэта хвойныя і змяшаныя, бярозавыя і асінавыя лясы, велічныя дубровы. Той, хто калісьці назваў Бярэзінай не адну, а дзве беларускія рэкі, можа быць, лічыў, што яны нарадзіліся ў бярозавым гаі?      Аднойчы, вяртаючыся з паўднёвай зімоўкі, маленькая птушачка Зімародак выпадкова заблудзілася ў пошуку свайго старога гнязда на беразе шырокай ракі Бярэзіны, размешчанай на ўсходзе Беларусі. Гэта паўнаводная рака цячэ з поўначы на поўдзень па маляўнічых месцах Бярэзінскага біясфернага запаведніка насустрач добраму сябру Дняпру, каб аддаць яму ўсю сваю ваду. Невялікія рэкі, яе сяброўкі, па дарозе злучаюцца з ёй, папаўняючы яе рэчышча. Розныя маляўнічыя месцы сустракаюцца Бярэзіне на яе шляху. То са стромкіх берагоў вітаюць раку ўзмахамі велізарных галін стогадовыя дубы, то шамацяць серабрыстымі кронамі стройныя белыя бярозы. А калі Бярэзіна спускаецца ў нізіны, у гразкія забалочаныя месцы, там яе часам палохаюць цёмныя астраўкі, якія пазарасталі хмызняком і хваёвымі лясамі, але потым рака супакойваецца, пачуўшы звонкія галасы гняздуючых у гэтых месцах вадаплаўных птушак.
     Колькі дзікіх звяроў сустракаецца на шляху ў ракі! І ўсе яны прыходзяць да яе на вадапой. Не, іх не баіцца Бярэзіна, яна з радасцю падзяляецца з імі сваёй крышталёва чыстай вадой, дазваляючы ад душы напіцца і ваўку, і лісе, і аленю, і казулі, і ласю, нават бураму мядзведзю, рысі і велізарнаму магутнаму зубру. Некаторыя звяры селяцца прама ў яе вадзе. Бабёр будуе плаціну, выдра – нару. Усіх гэтых птушак і звяроў вельмі любіць Бярэзіна, ніколі не крыўдзіць.
     І наш маленькі Зімародак палюбіў Бярэзіну, нездарма ён так імкнуўся вярнуцца да яе пасля доўгай зімоўкі на поўдні. Даляцеўшы да беларускай зямлі, Зімародак убачыў шырокую раку і шызых чаек, якія лёталі ля яе берагоў.
     – Гэта Нёман. Ён вельмі прыгожы і паўнаводны, – паведамілі птушкі, – заставайся ў нас, у Нёмане шмат рыбы, табе спадабаецца яе лавіць у нашай рацэ. Ты даведаешся, якія густыя дубовыя, хвойныя, грабавыя, бярозавыя лясы рассяліліся па ўсёй Налібоцкай пушчы, пазнаёмішся з птушкамі і звярамі, якія жывуць у ёй, яны стануць тваімі сябрамі.
     – Я буду рады застацца тут, калі знайду сваё старое гняздо, – адказаў Зімародак шэракрылым птушкам. – Але яно размешчана на беразе ракі Бярэзіны.
     – Так, мы ведаем гэту раку, яна ўпадае ў Нёман, гэтак жа, як і рака Вуса, – сказалі чайкі. – Ты на правільным шляху, твая Бярэзіна недалёка адгэтуль, табе засталося праляцець яшчэ трохі. Вунь там, за гэтым яловым лесам, ты ўбачыш яе.
     І чайкі паказалі Зімародку дарогу. Праляцеўшы некалькі кіламетраў, Зімародак убачыў раку Бярэзіну. Але пазнаёміўшыся з ёй бліжэй, ён чамусьці не пазнаваў свае родныя мясціны. І лясы, і лугі, і балоты, усё было не такое, як там, на радзіме. І стромкага берага, на якім размяшчалася яго старое гняздо, Зімародак не ўбачыў.
     "Гэта не мая рака", – нарэшце, зразумела птушка. Стаміўшыся ад доўгага пералёту, Зімародак апусціўся ў траву і хутка заснуў. Раніцой, агледзеўшыся, ён заўважыў паблізу шэрую Мышку. Тая вылезла з норкі і з цікавасцю паглядала на Зімародка.
     – Скажы, Мышка, як завецца гэта рака? – спытаў Зімародак.
     – Бярэзіна, – адказала Мышка.
     – Няўжо Бярэзіна, але я яе чамусьці не пазнаю? – не паверыў Зімародак. – Мая Бярэзіна была шырэй гэтай ракі, – запярэчыў ён.
     – Ведаеш, – памаўчаўшы, сказала Мышка, – я чула ад качак, што ў нашай Бярэзіны ёсць сястра, яе таксама клічуць Бярэзінай.
     – Ах, вось у чым справа! – зразумеў Зімародак і паляцеў да качак, якія плавалі ля берага ракі, каб ва ўсім добра разабрацца.
     – Кря-кря-кря! – забоўталі крыламі качкі. – Ты пераблытаў дзве рэкі, але нічога страшнага. Твой пералёт яшчэ не скончаны. Ляці на ўсход, там цячэ твая Бярэзіна, а тут – наша.
     Вось так і вырашылася гэта гісторыя. Зімародак паляцеў далей на ўсход і, праляцеўшы ўсю Налібоцкую пушчу, палюбаваўшыся на яе прыгажосць, патрапіў у Бярэзінскі біясферны запаведнік, дзе яго сустрэла родная рака Бярэзіна. Неўзабаве ён адшукаў сваё старое гняздо на яе стромкім беразе, адрамантаваў яго і пасяліўся ў ім…
     Як жа маюць зносіны гэтыя дзве рэкі, калі яны сёстры, да таго ж, з аднолькавымі імёнамі? Хто прыносіць адна адной весткі? Дакладна пра гэта мы не даведаемся, але можам здагадацца. Мядзведзі, алені, ваўкі, рысі і іншыя дзікія звяры часам здзяйсняюць доўгія пераходы па густых запаведных лясах Налібоцкай пушчы і Бярэзінскага біясфернага запаведніка. Усе рэкі, якія працякаюць па гэтых дзіўных мясцінах, даведваюцца, як жывуць іх вялікія і малыя сёстры-рэкі тады, калі стомленыя ад пераходаў па лясных сцежках звяры прыходзяць да іх на вадапой.
     
      Гэта казка на рускай мове
30.11.25
Каталог TUT.BY Rambler's Top100